خانه » اخبار انتخابات » مردمی که به بلوغ سیاسی رسیدن; آرایشان بوی پوپولیسم نمی‌دهد

مردمی که به بلوغ سیاسی رسیدن; آرایشان بوی پوپولیسم نمی‌دهد

اقتصادبانکی: اکنون چندی از انتخابات شوراهای شهر و روستا می‌گذرد، در این انتخابات شاهد رای آوردن افرادی در شوراهای شهر کشور بودیم که راه‌یابی‌شان به شورا موجب تعجب بسیاری از تحلیلگران عرصه‌ی سیاست شده است. به عنوان مثال رفتگری در رشت و یا دستفروشی در خرم آباد و … بسیاری این پدیده را حرکت جامعه به سوی پوپولیسم می‎دانند. اما بهتر است پیش از تحلیل این رویکرد عمومی، تعریفی از پوپولیسم ارائه کنیم.
«همواره عرصه سیاسی منشا اصطلاحاتی بوده که از زبان نخبگان به زبان جامعه راه‌ یافته و این آمد و شد زبانی تحت شرایطی رخ داده که جامعه در شرایط ویژه‌ی سیاسی بوده است. اصطلاح پوپولیسم نیز از این دست واژگان است که بنابر موقعیت سیاسی، امروزه بیشتر مورد استفاده نخبگان سیاسی قرار می‌گیرد.
اصطلاح پوپولیسم از معادل لاتین popularis يا populous به معنای عوام گرایی است. هرچند که برخی اصطلاح پوپولیسم را معادل «مردم باوری» دانسته‌اند اما باید در نظر داشت که برگردان فارسی حاوی معنای مثبت و هم ردیف با مردمسالاری است در صورتی که پوپولیسم واجد معنای منفی است.
پوپوليسم بر اساس آراء هربرت شيلر و بر پایه این نظریه بنا شد كه عامه مردم افرادي ناآگاه، منفعل و ضعيف هستند. عامه‌ای که علی‌رغم عدم تاثیر انفرادی بر ساختار هژمونی، از پشتوانه نیروی جمعی برخوردارند. پوپولیسم در علوم اجتماعی در اواخر قرن نوزدهم رایج شد و براي نخستين بار در دهه ۱۸۷۰ ميلادي به عنوان يک جنبش اجتماعي در بين روشنفکران روسيه موسوم به جنبش ناردنيک‌ها يا «دوستان مردم» پدپد آمد. همچنین به شکل همزمان جنبشی را توصیف می‌کرد که توسط دهقانان در آمریکا علیه سرمایه داران بزرگ در نیویورک به راه افتاده بود اما از آن پس به دسته‌ای از سیاستمداران اطلاق شد که در یک کلام ضدمدرن، نامعقول و پس رونده‌اند.
پوپولیسم داراي چند ويژگي کلي به شرح زير است:
۱- جلب پشتيباني مردم با توسل به وعده‌هاي كلي و مبهم و معمولاً تحت كنترل رهبر فرهمند و شعارهاي ضد امپرياليستي.
۲- پيشبرد اهداف سياسي، مستقل از نهادها و احزاب موجود، با فراخواني توده مردم به اعمال فشار مستقيم بر حكومت.
۳- بزرگداشت و تقديس مردم يا خلق، با اعتقاد به اينكه هدف‌هاي سياسي بايد به اراده و نيروي مردم و جدا از احزاب يا سازمان‌هاي سياسي پيش برود.
این جریان عمدتا به عامه گرایی به مثابه عامل تعیین کننده و وجه مقابل نخبه گرایی و نخبه باوری تکیه دارد. از نگاه دیگر پوپولیسم به معنای مردم داری است که تزریق نوعی امید به جامعه و تاکید بر عقاید فراموش شده توده جامعه است که به بهره‌برداری‌هایی از جامعه منجر می‌شود.»(مقاله پوپولیسم گرایی: مهدی یزدانی)
با آنچه که درباره پوپولیسم بیان شد، به وضوح مشخص می‌شود که نیروی عامه مردم در این ساختار باید در لوای یک اندیشه‌ی سیاسی قرار گیرد تا به معنا و هدف خود دست یابد.
در انتخابات ۲۹ اردیبهشت، نمی‌توان گفت که در انتخاب رئیس جمهور مردم به بلوغ سیاسی رسیده‌اند، اما در انتخاب کاندیداهای شورای شهرشان فاقد شعور سیاسی هستند، شاید مهمترین دلیل رای آوری افراد مذکور جبهه‌گیری اجتماع در مقابل فساد موجود در سیاستمداران و مدیران ناکارآمد شهری است. افرادی که بعضاً شاهد اعمال قدرتشان در به دست آوردن منافع بیشتر از سهم مردم هستیم و یا به قولی بر سفره‌ی ملت به فکر سیر کردن خویشند.
با نگاهی به عملکرد برخی از اعضای شوراها در کشور، شاهد کم کاری‌ها و شبهات مالی هستیم که بر کلیت ساختار شهر اثر می‌گذارد و همین مسئله باعث رد صلاحیت برخی از اعضاء در هنگامه‌ی انتخابات شد. حال با این پیشینه چه انتظاری می‌توان از مردمی داشت که خواهان زندگی آرام و در جسجوی حقوق شهروندی نداشته‌یشان هستند.
رای آوردن افراد پایین اجتماع، معنای پوپولیسم نمی‌دهد. آنان نیز چون افراد متمول در همین شهر و در کنار ما زندگی می‌کنند و به اندازه‌ی ما در حقوق شهروندی سهیم و شریکند. اعتماد مردم نسبت به این افراد که همچون خود آنان سختی‌های معیشتی و بحران‌های اقتصادی را به عینه و با تمام وجود لمس کرده‌اند و به آنان نزدیک‌تر هستند، بسیار بیش از سیاسیون و یا متمولانی است که تنها دم از مشکلات می‌زنند.
«مهدی یزدانی»

پیام بگذارید