خانه » بانک » تاریخچه پول از قاجاریه تا انقلاب اسلامی

تاریخچه پول از قاجاریه تا انقلاب اسلامی

در دوران ناصرالدین شاه برای اولین بار در ایران نخستین اسکناس ایران یک تومان با عکس ناصرالدین شاه و به عنوان بانک شاهنشاهی ایران به چاپ رسید. در دوران احمدشاه قاجار هیچ سکه طلایی در چرخه مبادلات نبود و فقط سکه استاندارد قران با ارزش نه صدم دلار یا کمتر بود. ارزش ده قران برابر با یک تومان بود، اما هیچ تومانی  در مبادلات دیگر نبود و بزرگترین سکه در ایران دوقرانی بود. در دوران پهلوی کلا تومان از چرخه مبادلات خارج و ریال به صورت سکه و چاپ اسکناس جایگزین دیگر پول‌های گذشته شد.

 

 

به گزارش خبرنگار اقتصاد بانکی،در دوران سلطنت قاجاریه:  سکه‌های مورد استفاده در ایران، عباسی، صنار، شاهی و ده شاهی و قران بودند. در زمان فتحعلی شاه قاجار، قران واحد پول گردید. قران معادل یک دهم تومان و برابر پنج عباسی و یا بیست شاهی بود. سکه‌های هزار دیناری هم ضرب شدند.

در این دوره نام‌های عباسی و شاهی و محمودی رسما تغییر یافتندو شاهی اسم جدید سکه مسی شد و پس از آن قران جای همه پول‌ها را گرفت و پول رسمی آن زمان تا قبل از سلسله پهلوی بود. قبل از سلطنت ناصرالدین شاه ضرابخانه‌های مختلف در شهرهای بزرگ ایران وجود داشت و امتیاز ضرب پول به اشخاص واگذار شده بود و بخش خصوصی در ضرب سکه فعالیت خوبی داشتند و در دولت ناصرالدین‌شاه نخستین اسکناس ایران که یک تومانی بود رسما پول ایران شد و مردم در خصوص واحد پول رسمی کشور بلاتکلیف بودند.

وضع پول در زمان پهلوی:  پس  از قاجاریه، واحد پول ایران مجددا تغییر یافت و این بار هویت ملی و مذهبی خود را نیز از دست داد و کلیه پول‌های شاهی، قران، تومان و دینار رسما تغییر یافت و در سال ۱۳۰۸ شمسی به دستور رضاشاه قانون تعیین واحد پول ایران به تصویب شورای ملی آن‌وقت رسیدو طبق این قانون، واحد پول ایران از قران به ریال تبدیل شد و این اقدام جای بسی تعجب بود.مطابق مقررات این قانون واح پول ریال طلا است و به صد دینار تقسیم می‌شود و از نظر برابری آن مساوی یک شاینک انگلیسی گرفتند و قرار شد سکه‌ی طلای یک پهلوی معادل ۲۰ ریال طلا و نیم پهلوی معادل با ۱۰ ریال طلا ضرب شود.

 ریال(رئال): ابتدا باید گفت که لفظ ریال شکل فارسی و عربی کلمه اسپانیایی(پرتغال) رئال می‌باشد و رئال در زبان اسپانیایی به معنای شاه و شاهی است.سکه در اواخر قرن ۱۵ میلادی، یعنی پس از آن که صلیبی‌های جدید، مسلمان‌ها را در شبه جزیره ایبری(اندلس) شکست دادند و قدرت گرفتند و تا افریقا و آمریکا پیش رفتند به نام پادشاه صلیبی اسپانیا(پرتغال) ضرب شده بود. به همین دلیل، نام آن سکه نیز شاهی(رئال) گردید و دیگر کشورهای مستعمره اسپانیا واحد پولشان ریال بوده و هم‌اکنون نیز در بعضی از کشورها ریال می‌باشد از جمله ایران، عربستان و غیره.

تومان: کلمه تومان از لفظ مغولی به معنی ده هزار است( نمونه‌اش را در منصب “تومان باشی” فرمانده ده هزار نفر می‌شود دید و فرمانده آن را امیر تومان می‌نامیدند) و در حمله مغول‌ها به ایران و در دوران امپراتوری مغول(سده هفت) در سرزمین ایران متداول گردید. در دوران صفویه تومان حتی در محاسبات دیوانی استفاده می‌شد، اما سکه ای به این نام و ارزش ضرب نمی‌شد و ۱۰۰ دینار(به ارزش ۱۰ هزار دینار) علاوه بر انواع دیگر سکه ضرب می‌شد.

در دوران ناصرالدین شاه برای اولین بار در ایران نخستین اسکناس ایران یک تومان با عکس ناصرالدین شاه و به عنوان بانک شاهنشاهی ایران به چاپ رسید. در دوران احمدشاه قاجار هیچ سکه طلایی در چرخه مبادلات نبود و فقط سکه استاندارد قران با ارزش نه صدم دلار یا کمتر بود. ارزش ده قران برابر با یک تومان بود، اما هیچ تومانی  در مبادلات دیگر نبود و بزرگترین سکه در ایران دوقرانی بود. در دوران پهلوی کلا تومان از چرخه مبادلات خارج و ریال به صورت سکه و چاپ اسکناس جایگزین دیگر پول‌های گذشته شد.

در طی سالیان گذشته نام‌هایی مانند: پرشین، فارس، پرشیا، پاسارگاد، پارس، پارسه، ایرانی، پارسیان و غیره برای تغییر نام واحد پول ایران پیشنهاد شده که مورد موافقت قرار نگرفته است. امید است واحد پولی ما آنقدر ارزش داشته باشد که بتواند با پول‌های دیگر کشورهای فراصنعتی و صنعتی هم‌ردیف شود و عظمت گذشته خود را بار دیگر به رخ جهانیان بنمایاند.

 

 

 

پیام بگذارید